Τι είναι ο Δείκτης Μάζας Σώματος (BMI) και ποιος ο μαθηματικός τύπος;
Ο Δείκτης Μάζας Σώματος (Body Mass Index, BMI) είναι ένας απλός δείκτης που συσχετίζει το βάρος ενός ατόμου με το ύψος του, προκειμένου να δώσει μια γρήγορη, γενική εικόνα του αν το βάρος βρίσκεται σε φυσιολογικά επίπεδα. Χρησιμοποιείται ευρέως από επαγγελματίες υγείας ως ένα πρώτο, μη επεμβατικό εργαλείο διαλογής, χωρίς όμως να αποτελεί από μόνο του διαγνωστικό εργαλείο.
Ο μαθηματικός τύπος υπολογισμού είναι BMI = Βάρος (kg) διά το τετράγωνο του ύψους σε μέτρα, δηλαδή Ύψος (m) στο τετράγωνο. Για παράδειγμα, ένα άτομο με βάρος 70 kg και ύψος 1,70 m έχει BMI περίπου 24,2. Το αποτέλεσμα αυτό στη συνέχεια συγκρίνεται με τα καθιερωμένα όρια κατηγοριοποίησης για να προσδιοριστεί σε ποια κατηγορία βάρους ανήκει το άτομο.
Ο παρών υπολογιστής κάνει αυτόματα τον υπολογισμό μόλις εισάγεις το βάρος και το ύψος σου, εμφανίζοντας το αποτέλεσμα, την αντίστοιχη κατηγορία και το εύρος ιδανικού βάρους για το συγκεκριμένο ύψος σου.
Ποιες είναι οι κατηγορίες BMI σύμφωνα με τον Π.Ο.Υ.;
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (Π.Ο.Υ.) έχει καθιερώσει τέσσερις βασικές κατηγορίες BMI για τον ενήλικο πληθυσμό. Τιμή BMI κάτω από 18,5 κατατάσσεται στη κατηγορία «Λιποβαρής», ενώ τιμή από 18,5 έως 24,9 θεωρείται «Φυσιολογικό Βάρος». Οι δύο αυτές κατηγορίες αντιστοιχούν σε βάρος χαμηλότερο ή εντός των συνιστώμενων ορίων για το συγκεκριμένο ύψος.
Τιμή BMI από 25 έως 29,9 κατατάσσεται στην κατηγορία «Υπέρβαρος», ενώ τιμή 30 και άνω χαρακτηρίζεται ως «Παχύσαρκος», με περαιτέρω υποδιαιρέσεις παχυσαρκίας (τύπου Ι, ΙΙ, ΙΙΙ) να χρησιμοποιούνται κλινικά για πιο λεπτομερή αξιολόγηση. Οι κατηγορίες αυτές αποτελούν γενικές κατευθυντήριες γραμμές και δεν λαμβάνουν υπόψη ατομικές ιδιαιτερότητες.
Πότε ο Δείκτης Μάζας Σώματος δεν είναι ακριβής;
Παρότι ο BMI είναι εύχρηστος και ευρέως διαδεδομένος, έχει σημαντικούς περιορισμούς. Δεν διακρίνει ανάμεσα σε μυϊκή μάζα και σωματικό λίπος, με αποτέλεσμα άτομα με αναπτυγμένη μυϊκή μάζα, όπως αθλητές, να εμφανίζουν συχνά υψηλότερο BMI χωρίς αυτό να αντιστοιχεί σε αυξημένο λίπος. Επίσης δεν λαμβάνει υπόψη την κατανομή του λίπους στο σώμα, η οποία έχει μεγάλη σημασία για την εκτίμηση κινδύνου.
Ο δείκτης είναι επίσης λιγότερο αξιόπιστος σε ηλικιωμένα άτομα, στην εγκυμοσύνη, καθώς και σε παιδιά και εφήβους, όπου χρησιμοποιούνται διαφορετικές καμπύλες αναφοράς ανά ηλικία και φύλο αντί για σταθερά όρια. Για μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα της κατάστασης υγείας, ο BMI καλό είναι να συνδυάζεται με άλλες μετρήσεις, όπως η περιφέρεια μέσης, και πάντα με τη γνώμη ειδικού.